Bu sayfa pazarlama değil, ürünün kendisi. Kapalı bir skorun bu alanda güvenilir olması için ya BlackRock ölçeğinde marka ya da denetlenebilir metodoloji gerekir. İkincisi bizim erişimimizde.
Resmî gazete, devletin söylediği değil yaptığı şeydir. Habere düşmeden yayımlanır, tarihi kesindir, bağlayıcıdır. Konuşma metni niyet gösterir; yönetmelik kaynak taahhüdü gösterir. Bu sistem ikincisini sayar.
İlk şema K/R'yi ikili seçim olarak dayatıyordu: bir belge ya kapasite sinyaliydi ya rol sinyali. Bu, modelin en tartışılır varsayımıydı ve yanlıştı. “Üs anlaşması” ikisidir birden — ev sahibi devletin fiilî gücünü büyütür ve aynı anda ona bir yükümlülük biçer. İkili şemada iki karşıt yorumdan biri kaybolurdu.
Δ akışı bir akıştır, stok değil. Tez katmanındaki Δ = K − R bir stoktur: aktörün birikmiş konumu, elle atanmış varsayım. Panoda ölçülen Δ ise pencere içinde üretilen net basınçtır. İkisi aynı birim değildir ve panoda ayrı kutularda durur.
Yalnızca işaretleri karşılaştırılır. Akışın işareti stok varsayımıyla aynı yöndeyse “destekliyor”, tersineyse “çelişiyor” yazar. Tezin sınandığı yer tam olarak burasıdır — çelişki, ya varsayımın yanlış ya eğilimin dönüyor olduğunu söyler.
Etiket kapsamı düşükken Δ gizlenir. Δ yalnızca etiketli belgelerden hesaplanır; etiketsiz belge sıfır katkı verir. Düşük kapsamda bu, Δ'yı yalnızca eksik yapmaz — zaman içinde kıyaslanamaz yapar. Ağustos %100, Mart %20 etiketliyse seri sahte bir Ağustos sıçraması gösterir; üstelik tam da kırılma tespitinin baktığı yerde.
Bu yüzden %85 kapsamın altında sayı “küçük” diye gösterilmez, geçersiz sayılır. Hacim katmanı etkilenmez: etiket gerektirmez ve daima eksiksizdir — kırılma tespitinin etiketleme ilerlemesinden bağımsız çalışmasının sebebi budur.
Ama kapsam tek başına yetmiyor. Ölçüldü: Birleşik Krallık'ın 90 günlük penceresinde 16 belgenin 16'sı etiketliydi — kapsam %100 — ama bunların yalnızca 9'u ilgiliydi. %100 kapsam, dokuz belgeyi yüz belge yapmaz. Δ artık ikinci ve bağımsız bir koşul daha arıyor: pencerede en az 12 ilgili belge.
Sistemin geri kalanı devletleri ölçüyor; bu katman aleti ölçüyor. Kuruluş sebebi bir bulgu: 99 ilgili etiketin 49'unda r=0, yalnızca 20'sinde k=0. Etiketleyici belgelerin yarısına rol ekseninde sıfır yazmış, kapasite ekseninde yazmamış. Δ = k − r olduğu için bu, her ülkeyi otomatik olarak kapasite-inşacı gösteren sistematik bir sapmadır — ve nitekim dört ülkenin dördünde de Δ pozitif çıkmıştı.
Bu bir model hatası değil, bir davranış: “kapasite” gözle görülür bir şey (yetki, bütçe, izin), “rol” teori yüklü bir yorum. Emin olunamayan eksende sıfır yazmak makul bir reflekstir — ama 99 kez üst üste yapılınca ölçüm değil artefakt üretir. İnsan bunu yapamaz; yorulur ve “ben bu alana hep sıfır mı yazıyorum?” diye sorar. Makine sormaz.
20 Ağustos 2026'da aynı 40 belge iki kez daha, kör olarak etiketlendi: bir kez aynı modelle (test–tekrar), bir kez farklı bir modelle (etiketçiler arası). Örneklem tohumla sabit, yani her üç tur da birebir aynı belgeler üzerinde.
| κ (kare ağırlıklı) | test–tekrar | etiketçiler arası |
|---|---|---|
| ilgililik | +0,754 | +0,441 |
| alan | +0,847 | +0,908 |
| k (kapasite) | +0,773 | +0,779 |
| r (rol) | +0,902 | +0,798 |
| k kayması (belge başına) | −0,45 | −0,44 |
Beklenti şuydu: rol ekseni zayıf çıkacak, çünkü teori yüklü bir yargı. Ölçüm tersini söyledi — r her iki turda da k'den güvenilir.
Ama bu, r=0 sorununu çözmüyor — anlamını değiştiriyor. Dört ölçümün hepsinde belgelerin %55–60'ına r=0 verildi ve iki farklı model aynı belgelere sıfır yazıyor. Yani r=0 bir gürültü değil, istikrarlı bir varsayılan.
Dikkat: aynı model ailesinden iki alet ve aynı talimat metni — bu bağımsız bir kanıt değil. Sıfırı üreten şeyin belgeler mi yoksa r'nin tanımı mı olduğunu ancak bir insan turu söyler. Güvenilirlik, geçerlilik değildir: aynı yanlışı tutarlı biçimde yapan bir alet yüksek katsayı alır.
Kapasite ekseninde ise iki tur da taban turdan belge başına ortalama 0,45 puan düşük verdi. İki bağımsız aletin aynı yöne kayması, sorunun turun gürültüsünde değil taban turun kendisinde olabileceğini söyler. Bu bir saçılma değil yönlü kayma, ve 45 belgelik bir pencerede toplamı Δ'nın kendisinden büyük. Bu yüzden iki arıza ayrı sınanır:
İkisini tek banda toplamak ilk sürümün kusuruydu ve ölçünce ortaya çıktı: Türkiye'nin 90 günlük bandı [−18,33 … −5,45] hesaplandı, yani band kendi nokta tahminini (+2,41) dışarıda bıraktı. Sayı yanlış değildi, anlamı yanlıştı — band “Δ'nın gerçek değeri −12'dir” demiş oluyordu ve bunu iddia edecek dayanak yok; hangi turun doğru olduğunu bilmiyoruz. Ayırmak daha muhafazakârdır: dar bir band + büyük bir kayma, aletin tutarlı biçimde kararsız olduğu anlamına gelir ve yalnızca banda bakan bir okuma buna “sağlam” der. En yanıltıcı hâl budur.
Band, Δ'nın ikinci bir uygulamasıyla değil, üretimdeki toplulaştırma fonksiyonunun bozulmuş etiketlerle yeniden çağrılmasıyla üretilir. Ayrı bir formül, ölçtüğünü iddia ettiği sayıdan sessizce ayrışırdı — zaman makinesindeki kararın aynısı.
En zayıf halka puanlar değil, ilgililik kararı. Farklı etiketleyicide taban turda Δ'ya giren 33 belgenin 8'i tamamen elendi (%24). Bu, ±1'lik puan oynamalarından çok daha büyük bir kaldıraç: puan kayması Δ'yı bir birim oynatır, belgenin düşmesi katkısının tamamını siler. İlk sürümde bu “modellenmeyen” listesindeydi; ölçülüp de modellenmemiş bir sayı hiç ölçülmemişten tehlikelidir, çünkü ölçüldüğü sanılır. Artık bandın içinde.
Band, varsa etiketçiler arası turdan beslenir; test–tekrar turu bilinen bir alt sınır olduğu için yalnızca yedektir ve kullanıldığında panoda öyle yazar.
Modellenmeyenler (ilgisiz→ilgili yönü, alan atamasının anlaşmazlığı, filtrenin hiç göstermedikleri, ve her iki etiketleyicinin paylaştığı sistematik sapma) bandı ayrıca genişletir; yayımlanan band gerçeğin alt sınırıdır.
Arşivin her günü için pencere değerleri ayrıca yayımlanır; panodaki tarih kaydırıcısı geçmişe gider. Kritik tasarım kararı: pencere hesabı istemcide tekrarlanmaz. Ham günlük seriyi verip pencereyi tarayıcıda hesaplatmak dosyayı küçültürdü, ama aynı formülün iki uygulaması olurdu ve ikisi er ya da geç sessizce ayrışırdı. Bunun yerine sunucu üretimdeki aynı fonksiyonu her gün için bir kez çağırır; istemci yalnızca arar. Bir regresyon testi, yayımlanan değerin doğrudan hesapla birebir eşleştiğini doğruluyor.
Panodaki kapasite/rol stok değerleri hâlâ varsayımdır ve model tarafından güncellenmez; öyle etiketlenir. Ölçülen olan, akıştır.
Kaynağı bir kez çek, bir daha asla yeniden çekme. Ham belge, indirme zaman damgası ve hash'i kalıcı saklanır. Sebep: taksonomi değişince arşiv yeniden işlenir, kaynak yeniden çekilmez. Kaynak sitesi geçmişi siler veya paralıya geçerse — Japonya'nın Kanpō arşivinde olduğu gibi — elde kalan tek şey budur. Arşiv bu projenin asıl varlığı, model çıktısı değil.
Küredeki ülke renkleri rol arketipleridir: hegemon, revizyonist, yükselen, blok üyesi, vekil, çift-bağlı, yalıtılmış, tampon, çevre. Tezin iddiası devletlerin güçlerine göre değil biçilen rollerine göre konumlandığıysa, haritanın taşıması gereken bilgi de budur.
Bu atamalar varsayımdır, ölçüm değil. Ölçülen katman ayrıdır ve kürede farklı görünür: kehribar dikmeler (karar hacmi) ve hedefleme bağları.
Tek atama bir basitleştirmedir. Hindistan hem yükselen hem çift-bağlı, İran hem revizyonist hem yalıtılmış, Ukrayna hem tampon hem vekil. Baskın olan gösterilir — ikili K/R seçiminin taşıdığı sınırın aynısı, ve aynı şekilde açıkça söylenmeli.
Küre dokusu ve ülke seçimi için ayrı iki görüntü üretilir: biri bakılmak (arketip renkleri), diğeri okunmak için (her ülke benzersiz bir kod rengiyle dolu, kenar yumuşatma yok). Tıklanan noktanın UV koordinatından piksel okunup ülke çözülür — nokta-poligon testini tarayıcıda 177 ülke için yapmak hem yavaş hem 180. meridyende hatalı olurdu.
| ülke | kaynak | sınıf | lisans |
|---|---|---|---|
| ABD | Federal Register (JSON API) | A | Kamu malı — 17 U.S.C. §105 |
| Türkiye | T.C. Resmî Gazete (HTML/PDF) | C | Belirsiz — yeniden yayın öncesi hukuki görüş gerekir |
| B. Krallık | legislation.gov.uk (Atom) | A | Open Government Licence v3.0 |
| Polonya | Dziennik Ustaw (ELI API) | A | Resmî metin — telif dışı |
Sınıf A: resmî API veya toplu indirme · B: düzenli yapı, API yok · C: kazıma + PDF/OCR · D: erişim kısıtlı. TR içeriği arşivde tutulur ve ölçüme girer, ancak tam metni burada yeniden yayımlanmaz; yalnızca başlık, kaynak bağlantısı ve türetilmiş skor gösterilir.
Birleşik Krallık için önce The Gazette denendi ve ölçüldü: 19 Ağustos 2026'da yayımlanan 516 bildirimin 484'ü şirket iflası, kişisel iflas ve veraset ilanıydı. Devlet davranışını ölçmek için yanlış kaynak. Federal Register'ın gerçek karşılığı statutory instrument akışıdır — legislation.gov.uk.
Bu katmanın işi doğru karar vermek değil. İşi, günde gelen yüzlerce belgenin açıkça alakasız olan yarısını pahalı katmana hiç göstermemek. Bu yüzden eşik bilerek gevşek: yanlış eleme pahalıdır, yanlış geçirme birkaç kuruş.
1.0;
başlıkta hiçbir pozitif terim yoksa eşik 2.2'ye çıkar.
Eşleşen her terim kaydedilir — hangi kararın neden verildiği geriye dönük denetlenebilir.Negatif terimler belgeyi elemez, skorunu düşürür. Güçlü bir pozitif terim negatifi yenebilir: “Agency Information Collection: Export Licensing” rutin bir başlık kalıbı taşısa da geçer.
Yükseltilmiş gövde eşiğinin sebebi ölçüldü: ilk sürümde geçen belgelerin yalnızca %39'u gerçekten ilgiliydi ve baskın hata kalıbı, gövdesinde konu terimi geçen ama başlığı tamamen başka şey olan belgelerdi — “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik” metninde “yaptırım” geçtiği için geçmişti. Resmî gazete başlıkları bilerek betimleyicidir.
Referans veri yok; elle etiketlenmiş altın küme elimizdeki tek gerçektir. Filtre her sürümde bu kümeye karşı ölçülür. İki hata türü eşit değildir: kaçırma pahalıdır (belge etiketleme katmanına hiç ulaşmaz), yanlış geçirme ucuzdur (birkaç kuruş model maliyeti).
| sürüm | kesinlik | duyarlılık | ne değişti |
|---|---|---|---|
| r1 | 39% | 100% | ilk sürüm — her şeyi geçiriyor |
| r2 | 90% | 56% | negatif liste + gövde eşiği; fazla kesti |
| r3 | 89% | 95% | pozitif listedeki boşluklar kapatıldı |
r2'nin çöküşünün sebebi eşik değil, pozitif listedeki eksiklerdi: antidumping
terimi listede yalnızca tireli yazımıyla vardı (anti-dumping) ve Federal Register tireyi
kullanmıyor. Tek bir tire on belgeyi kaçırdı. Altın küme olmasa bu görülemezdi — sistemin
kendini denetleyebildiği tek nokta budur.
Canlı kalibrasyon rakamları panonun sistem sekmesinde, üretimdeki değerlerle birlikte.
| alan | ağırlık | alan | ağırlık |
|---|---|---|---|
| savunma | 1.00 | teknoloji | 0.80 |
| ihracat kontrolü | 1.00 | sermaye | 0.70 |
| yaptırım | 0.95 | enerji | 0.60 |
| anlaşma | 0.90 | göç / sınır | 0.50 |
| kurumsal | 0.85 |
Türkiye'de Cumhurbaşkanı kararları, milletlerarası andlaşmalar ve kurul kararları taranmış PDF olarak yayımlanıyor. Bu belgelerin içeriği görüntüdür; metin katmanı yok gibi görünür. İlk eşiğimiz basitti: “180 karakterden az metin çıkan PDF taranmıştır.” Yanlıştı.
83 PDF'lik külliyatta dağılımı ölçtük ve iki modlu çıktı: Polonya'nın gerçek metin PDF'leri sayfa başına 3.400–4.200 karakter veriyor, Türkiye'nin taranmışları 4–206. Aradaki her şey boş.
206 sayısı tesadüf değil. Taranmış sayfada da bir metin katmanı var — ama içerik değil, üstbilgi kalıbı: “13 Ağustos 2026 PERŞEMBE · Resmî Gazete · Sayı: 33339”.
Toplam karakter eşiği bu kalıbı içerik sanıyordu. 22 sayfalık taranmış bir Yargıtay kararı 459 karakterle “metni var” sayılıyor, OCR kuyruğuna hiç girmiyordu. Sessizce. 83 PDF'in 49'u fiilen taranmışken yalnızca 37'si işaretlenmişti.
400
Sayfa başına ölçülür, toplamla değil. Yanlış OCR ucuzdur (birkaç saniye işlem),
kaçırılan OCR sessizce yanlış etikete dönüşür.OCR çıktısı ham arşivi değiştirmez; türetilmiş veridir, güven skoruyla birlikte ayrı tabloda durur. Motor veya dil değişirse kaynağa dönmeden yeniden üretilir. Türkçe dil paketi şart: ğ, ş, ı, İ, ö, ü, ç olmadan çıkan metin anahtar kelime eşleşmesini sessizce bozar. “Metin çıktı” ile “doğru metin çıktı” aynı şey değildir — bu yüzden güven saklanır.
İlk kurguda insan kontrolü belge ortalamasına göre tetikleniyordu. Çıktıya bakınca yanlış olduğu görüldü: Türkiye–Suudi Arabistan vize muafiyeti anlaşması 17 sayfa ve ortalama güveni 58,8. Ama karar metni ilk sayfada ve tertemiz — düşük skor sonraki 16 sayfadaki harita ve koordinat tablolarından geliyor.
70
Belge ortalaması değil. Resmî gazetede karar metni daima ilk sayfadadır;
ekleri okuyamamak, kararı okuyamamak değildir.Panelde her iki sayı da gösterilir: karar sayfası güveni ve belge ortalaması. İkisi ayrıştığında bunun sebebi de yazılır. Eski kayıtlar için yalnızca ilk sayfa yeniden işlenerek onarılır — 17 sayfalık bir belgede tamamını yeniden OCR'lamaktan 17 kat ucuz.
Bu düzeltmenin somut karşılığı: Türkiye–Suudi Arabistan vize muafiyeti anlaşması gibi belgeler daha önce yalnızca başlıklarıyla ölçüme giriyordu. Artık tam metinleriyle giriyorlar.
Resmî gazete siteleri haber vermeden yapı değiştirir. Alım katmanı kırıldığında sessizce boş dönmemeli: “bugün 0 belge” bir alarmdır, normal bir gün değil.
Ama bazı kaynaklar gerçekten yayın yapmaz. Federal Register hafta sonu ve federal tatillerde yayımlamaz; legislation.gov.uk günde 0-9 belge üretir. İkisini ayırt edemezsek ya gerçek arızayı kaçırırız ya da haftada iki kez yanlış alarm alıp alarmlara bakmayı bırakırız — ikincisi daha tehlikeli. Bu yüzden takvim kaynağa özeldir: ABD için tatil takvimi hesaplanır, seyrek kaynaklarda alarm ancak üst üste 6 yayın günü boş kalırsa çalar.
İddia “dünyayı doğru ölçüyorum” değil. İddia şu: devlet davranışını izlenebilir bir birime çeviriyorum, ve nasıl çevirdiğimi açıkça gösteriyorum.
Bu sayfadaki taksonomi, ağırlıklar ve sönüm katsayısı üretimde kullanılan değerlerin kendisidir — ayrı bir tanıtım metni değil. Panoya dön · tez modeli